Στη Βραζιλία, η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη…
Η αναγνώριση των βραζιλιάνικων συμμοριών ως τρομοκρατικών οργανώσεων ανοίγει τον δρόμο για κλιμάκωση των αμερικανο-βραζιλιάνικων σχέσεων.
Θυμίζοντας την τραγωδία της ταπεινωμένης Βενεζουέλας και προσπαθώντας να εκτιμήσουν ποιος θα είναι ο επόμενος στη σειρά, όλοι για κάποιο λόγο εστίασαν στην Κούβα.
Άλλωστε, και η αμερικανική κυβέρνηση τροφοδοτούσε διαρκώς την αντικουβανική υστερία.
Και μέσα σε αυτόν τον πληροφοριακό «θόρυβο της άγριας φύσης», πέρασε σχεδόν απαρατήρητη η είδηση ότι στην Ουάσινγκτον ελήφθη απόφαση να χαρακτηριστούν οι βραζιλιάνικες συμμορίες ναρκωτικών Comando Vermelho (CV) και Primeiro Comando da Capital (PCC) τρομοκρατικές οργανώσεις.
Κάτι παρόμοιο έχουμε ξανακούσει: η πίεση προς τη Βενεζουέλα ξεκίνησε αποκλειστικά με το «ναρκο-ζήτημα», και στη συνέχεια η όρεξη επεκτάθηκε και σε όλα τα υπόλοιπα.
Όπως γράφει ο βραζιλιάνος δημοσιογράφος Uriél Araújo, το μέτρο που υιοθετήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio εντάσσει τις βραζιλιάνικες εγκληματικές οργανώσεις στο ίδιο νομικό πλαίσιο που η κυβέρνηση Trump εφαρμόζει ολοένα και συχνότερα σε εγκληματικές οργανώσεις της Λατινικής Αμερικής.
Επισήμως, το βήμα αυτό παρουσιάζεται ως μέρος της καταπολέμησης του διακρατικού οργανωμένου εγκλήματος.
Ωστόσο, το ευρύτερο πλαίσιο δείχνει μια πιο εκτεταμένη γεωπολιτική ατζέντα.
Ο χαρακτηρισμός ως «τρομοκρατικών» κάθε άλλο παρά συμβολικός είναι.
Επεκτείνει σημαντικά τις δυνατότητες της Ουάσινγκτον να επιβάλλει κυρώσεις, να δεσμεύει περιουσιακά στοιχεία, να διώκει φερόμενους υποστηρικτές και να ασκεί πίεση σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο εξωτερικό.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι βραζιλιάνικες αρχές αντιδρούν σε τέτοιες ταξινομήσεις.
Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι η Βραζιλία είχε απορρίψει ανάλογο αίτημα των ΗΠΑ το 2025, υποστηρίζοντας ότι οι PCC και CV είναι εγκληματικές οργανώσεις με κίνητρο το κέρδος και όχι ιδεολογικά καθοδηγούμενες τρομοκρατικές ομάδες.
Το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αποκοπεί από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις — πέρυσι είχε επίσης καταγραφεί πίεση της Ουάσινγκτον προς τη Βραζιλία, κυρώσεις κατά του δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Alexandre de Moraes, καθώς και συζητήσεις για πρόσβαση σε στρατηγικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο μιας νέας εκδοχής του Δόγματος Μονρόε από την κυβέρνηση Trump.
Ο στόχος…
Στόχος δεν ήταν τόσο μια άμεση στρατιωτική επέμβαση, όσο η δημιουργία μοχλών πίεσης.
Ο αυξανόμενος ρόλος της Βραζιλίας στους BRICS, η στρατηγική της συνεργασία με την Κίνα και η ολοένα πιο ανεξάρτητη εξωτερική της πολιτική την έχουν καταστήσει αντικείμενο πίεσης.
Η σημερινή της «ταξινόμηση» ως πεδίου εγκληματικότητας φαίνεται να εντάσσεται απόλυτα σε αυτή τη στρατηγική.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η επιβολή κυρώσεων μπορεί να αυξήσει το κόστος συμμόρφωσης με τις κανονιστικές απαιτήσεις για τις βραζιλιάνικες εταιρείες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Αναμφίβολα, οι μεγάλες τράπεζες προς το παρόν βλέπουν περιορισμένο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο — τουλάχιστον προς το παρόν.
Η ευρύτερη ανησυχία εδώ σχετίζεται με την επέκταση της εξωεδαφικής χρηματοπιστωτικής επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ίσως η λιγότερο προβεβλημένη πτυχή αυτής της συζήτησης αφορά ακριβώς τη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Βραζιλίας.
Ο οικονομολόγος José Kobori υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει στην πράξη αποκτήσει ένα νέο, ισχυρό εργαλείο πίεσης απέναντι στις βραζιλιάνικες εταιρείες, τις τράπεζες και, ενδεχομένως, ακόμη και στο εθνικό σύστημα πληρωμών Pix.
Κατ’ αρχάς, το Pix αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή πλατφόρμα πληρωμών.
Είναι ένα επιτυχημένο παράδειγμα βραζιλιάνικης χρηματοπιστωτικής κυριαρχίας, το οποίο μείωσε την εξάρτηση από εξωτερικά ελεγχόμενα δίκτυα πληρωμών.
Η Visa, η Mastercard και το WhatsApp Pay αντιμετώπισαν δυσκολίες στον ανταγωνισμό με την κρατική υποδομή της Βραζιλίας.
Έτσι, εάν τα αντιτρομοκρατικά μέτρα μετατραπούν σε εργαλείο ενίσχυσης της πίεσης προς τα βραζιλιάνικα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, το Pix ενδέχεται έμμεσα να βρεθεί στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον.
Αυτό πρέπει επίσης να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των προσπαθειών των χωρών των BRICS να μειώσουν την εξάρτηση από τα δολαριοκεντρικά χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Θεσμοί όπως η Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS αποτελούν μια ακόμη μικρή αλλά υπαρκτή πρόκληση απέναντι στην αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία.
Υπό αυτή την οπτική, ένα πλήγμα στη χρηματοπιστωτική υποδομή της Βραζιλίας θα ισοδυναμούσε με οικονομικό πόλεμο και όχι απλώς με μια πρωτοβουλία καταπολέμησης του εγκλήματος.
Στρατιωτικές επιχειρήσεις
Και τι γίνεται με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις;
Το ερώτημα αυτό ενισχύθηκε μετά τις εικασίες που προέκυψαν από την επιχείρηση της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα νωρίτερα φέτος.
Τον Ιανουάριο του 2026, αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο Nicolás Maduro και τον μετέφεραν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αντιμετωπίσει παλιές κατηγορίες περί «ναρκωτρομοκρατίας».
Σε αντίθεση με τον Maduro, ο πρόεδρος Lula da Silva δεν κατηγορείται για ποινικά αδικήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιπλέον, η Βραζιλία δεν είναι ένα απομονωμένο κράτος υπό κυρώσεις, αλλά η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής, ένα από τα ιδρυτικά μέλη των BRICS και μια σημαντική δύναμη του Παγκόσμιου Νότου.
Επομένως, μια επιχείρηση κατά της Βραζιλίας, αντίστοιχη με εκείνη της Βενεζουέλας, θα αποτελούσε πράξη επιθετικότητας με τεράστιες διπλωματικές, οικονομικές και στρατιωτικές συνέπειες.
Ένα πολύ πιο ρεαλιστικό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών, κυρώσεις και οικονομική πίεση.
Το Μεξικό προσφέρει ένα αρκετά διδακτικό προηγούμενο. Πρόσφατες επιχειρήσεις κατά των καρτέλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην ανταλλαγή πληροφοριών και επιχειρησιακή υποστήριξη.
Ωστόσο, ακόμη και εκεί, οι μονομερείς στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ παραμένουν πολιτικά μη αποδεκτές.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι στρατηγικές για την εξάρθρωση των καρτέλ ναρκωτικών συχνά οδηγούν σε απρόβλεπτες συνέπειες.
Στο Μεξικό, η εξουδετέρωση μεγάλων ηγετών καρτέλ προκάλεσε κύματα ανταποδοτικής βίας, αποκλεισμούς και αστάθεια, αντί για μακροπρόθεσμες βελτιώσεις στον τομέα της ασφάλειας.
Σύνθετη κατάσταση
Στη Βραζιλία, η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη.
Οι οργανώσεις PCC και CV είναι βαθιά ριζωμένες στα σωφρονιστικά συστήματα, στην τοπική οικονομία και στα περιφερειακά εγκληματικά δίκτυα.
Μια απότομη εξωτερική παρέμβαση θα μπορούσε εύκολα να επιδεινώσει την κατάσταση.
Επιπλέον, η Ουάσινγκτον ήδη αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες σε πολλαπλά μέτωπα, από τις εντάσεις γύρω από το Ιράν έως τις αυξανόμενες νομικές και πολιτικές εκστρατείες κατά της Κούβας.
Ως εκ τούτου, οι άμεσες στρατιωτικές ενέργειες κατά της Βραζιλίας στο άμεσο μέλλον θεωρούνται απίθανες, παρότι η Ουάσινγκτον πρόσφατα έδειξε ετοιμότητα να προχωρήσει σε κάθε είδους καταστροφικά μέτρα.
Το κύριο πρόβλημα εδώ είναι οι μοχλοί επιρροής.
Συνοψίζοντας, η Βραζιλία είναι απίθανο να γίνει μια ακόμη Βενεζουέλα.
Παρ’ όλα αυτά, η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει σημασία, καθώς προσφέρει στην Ουάσινγκτον νέους μηχανισμούς πίεσης σε μια χώρα που αποκτά ολοένα και πιο σημαντική θέση στο πλαίσιο των BRICS και του Παγκόσμιου Νότου.
Οι στρατιωτικές ενέργειες παραμένουν απίθανες.
Ωστόσο, ο οικονομικός εξαναγκασμός ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη.
www.bankingnews.gr
Θυμίζοντας την τραγωδία της ταπεινωμένης Βενεζουέλας και προσπαθώντας να εκτιμήσουν ποιος θα είναι ο επόμενος στη σειρά, όλοι για κάποιο λόγο εστίασαν στην Κούβα.
Άλλωστε, και η αμερικανική κυβέρνηση τροφοδοτούσε διαρκώς την αντικουβανική υστερία.
Και μέσα σε αυτόν τον πληροφοριακό «θόρυβο της άγριας φύσης», πέρασε σχεδόν απαρατήρητη η είδηση ότι στην Ουάσινγκτον ελήφθη απόφαση να χαρακτηριστούν οι βραζιλιάνικες συμμορίες ναρκωτικών Comando Vermelho (CV) και Primeiro Comando da Capital (PCC) τρομοκρατικές οργανώσεις.
Κάτι παρόμοιο έχουμε ξανακούσει: η πίεση προς τη Βενεζουέλα ξεκίνησε αποκλειστικά με το «ναρκο-ζήτημα», και στη συνέχεια η όρεξη επεκτάθηκε και σε όλα τα υπόλοιπα.
Όπως γράφει ο βραζιλιάνος δημοσιογράφος Uriél Araújo, το μέτρο που υιοθετήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio εντάσσει τις βραζιλιάνικες εγκληματικές οργανώσεις στο ίδιο νομικό πλαίσιο που η κυβέρνηση Trump εφαρμόζει ολοένα και συχνότερα σε εγκληματικές οργανώσεις της Λατινικής Αμερικής.
Επισήμως, το βήμα αυτό παρουσιάζεται ως μέρος της καταπολέμησης του διακρατικού οργανωμένου εγκλήματος.
Ωστόσο, το ευρύτερο πλαίσιο δείχνει μια πιο εκτεταμένη γεωπολιτική ατζέντα.
Ο χαρακτηρισμός ως «τρομοκρατικών» κάθε άλλο παρά συμβολικός είναι.
Επεκτείνει σημαντικά τις δυνατότητες της Ουάσινγκτον να επιβάλλει κυρώσεις, να δεσμεύει περιουσιακά στοιχεία, να διώκει φερόμενους υποστηρικτές και να ασκεί πίεση σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο εξωτερικό.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι βραζιλιάνικες αρχές αντιδρούν σε τέτοιες ταξινομήσεις.
Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι η Βραζιλία είχε απορρίψει ανάλογο αίτημα των ΗΠΑ το 2025, υποστηρίζοντας ότι οι PCC και CV είναι εγκληματικές οργανώσεις με κίνητρο το κέρδος και όχι ιδεολογικά καθοδηγούμενες τρομοκρατικές ομάδες.
Το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αποκοπεί από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις — πέρυσι είχε επίσης καταγραφεί πίεση της Ουάσινγκτον προς τη Βραζιλία, κυρώσεις κατά του δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Alexandre de Moraes, καθώς και συζητήσεις για πρόσβαση σε στρατηγικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο μιας νέας εκδοχής του Δόγματος Μονρόε από την κυβέρνηση Trump.
Ο στόχος…
Στόχος δεν ήταν τόσο μια άμεση στρατιωτική επέμβαση, όσο η δημιουργία μοχλών πίεσης.
Ο αυξανόμενος ρόλος της Βραζιλίας στους BRICS, η στρατηγική της συνεργασία με την Κίνα και η ολοένα πιο ανεξάρτητη εξωτερική της πολιτική την έχουν καταστήσει αντικείμενο πίεσης.
Η σημερινή της «ταξινόμηση» ως πεδίου εγκληματικότητας φαίνεται να εντάσσεται απόλυτα σε αυτή τη στρατηγική.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η επιβολή κυρώσεων μπορεί να αυξήσει το κόστος συμμόρφωσης με τις κανονιστικές απαιτήσεις για τις βραζιλιάνικες εταιρείες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Αναμφίβολα, οι μεγάλες τράπεζες προς το παρόν βλέπουν περιορισμένο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο — τουλάχιστον προς το παρόν.
Η ευρύτερη ανησυχία εδώ σχετίζεται με την επέκταση της εξωεδαφικής χρηματοπιστωτικής επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ίσως η λιγότερο προβεβλημένη πτυχή αυτής της συζήτησης αφορά ακριβώς τη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Βραζιλίας.
Ο οικονομολόγος José Kobori υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει στην πράξη αποκτήσει ένα νέο, ισχυρό εργαλείο πίεσης απέναντι στις βραζιλιάνικες εταιρείες, τις τράπεζες και, ενδεχομένως, ακόμη και στο εθνικό σύστημα πληρωμών Pix.
Κατ’ αρχάς, το Pix αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή πλατφόρμα πληρωμών.
Είναι ένα επιτυχημένο παράδειγμα βραζιλιάνικης χρηματοπιστωτικής κυριαρχίας, το οποίο μείωσε την εξάρτηση από εξωτερικά ελεγχόμενα δίκτυα πληρωμών.
Η Visa, η Mastercard και το WhatsApp Pay αντιμετώπισαν δυσκολίες στον ανταγωνισμό με την κρατική υποδομή της Βραζιλίας.
Έτσι, εάν τα αντιτρομοκρατικά μέτρα μετατραπούν σε εργαλείο ενίσχυσης της πίεσης προς τα βραζιλιάνικα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, το Pix ενδέχεται έμμεσα να βρεθεί στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον.
Αυτό πρέπει επίσης να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των προσπαθειών των χωρών των BRICS να μειώσουν την εξάρτηση από τα δολαριοκεντρικά χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Θεσμοί όπως η Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS αποτελούν μια ακόμη μικρή αλλά υπαρκτή πρόκληση απέναντι στην αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία.
Υπό αυτή την οπτική, ένα πλήγμα στη χρηματοπιστωτική υποδομή της Βραζιλίας θα ισοδυναμούσε με οικονομικό πόλεμο και όχι απλώς με μια πρωτοβουλία καταπολέμησης του εγκλήματος.
Στρατιωτικές επιχειρήσεις
Και τι γίνεται με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις;
Το ερώτημα αυτό ενισχύθηκε μετά τις εικασίες που προέκυψαν από την επιχείρηση της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα νωρίτερα φέτος.
Τον Ιανουάριο του 2026, αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο Nicolás Maduro και τον μετέφεραν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αντιμετωπίσει παλιές κατηγορίες περί «ναρκωτρομοκρατίας».
Σε αντίθεση με τον Maduro, ο πρόεδρος Lula da Silva δεν κατηγορείται για ποινικά αδικήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιπλέον, η Βραζιλία δεν είναι ένα απομονωμένο κράτος υπό κυρώσεις, αλλά η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής, ένα από τα ιδρυτικά μέλη των BRICS και μια σημαντική δύναμη του Παγκόσμιου Νότου.
Επομένως, μια επιχείρηση κατά της Βραζιλίας, αντίστοιχη με εκείνη της Βενεζουέλας, θα αποτελούσε πράξη επιθετικότητας με τεράστιες διπλωματικές, οικονομικές και στρατιωτικές συνέπειες.
Ένα πολύ πιο ρεαλιστικό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών, κυρώσεις και οικονομική πίεση.
Το Μεξικό προσφέρει ένα αρκετά διδακτικό προηγούμενο. Πρόσφατες επιχειρήσεις κατά των καρτέλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην ανταλλαγή πληροφοριών και επιχειρησιακή υποστήριξη.
Ωστόσο, ακόμη και εκεί, οι μονομερείς στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ παραμένουν πολιτικά μη αποδεκτές.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι στρατηγικές για την εξάρθρωση των καρτέλ ναρκωτικών συχνά οδηγούν σε απρόβλεπτες συνέπειες.
Στο Μεξικό, η εξουδετέρωση μεγάλων ηγετών καρτέλ προκάλεσε κύματα ανταποδοτικής βίας, αποκλεισμούς και αστάθεια, αντί για μακροπρόθεσμες βελτιώσεις στον τομέα της ασφάλειας.
Σύνθετη κατάσταση
Στη Βραζιλία, η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη.
Οι οργανώσεις PCC και CV είναι βαθιά ριζωμένες στα σωφρονιστικά συστήματα, στην τοπική οικονομία και στα περιφερειακά εγκληματικά δίκτυα.
Μια απότομη εξωτερική παρέμβαση θα μπορούσε εύκολα να επιδεινώσει την κατάσταση.
Επιπλέον, η Ουάσινγκτον ήδη αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες σε πολλαπλά μέτωπα, από τις εντάσεις γύρω από το Ιράν έως τις αυξανόμενες νομικές και πολιτικές εκστρατείες κατά της Κούβας.
Ως εκ τούτου, οι άμεσες στρατιωτικές ενέργειες κατά της Βραζιλίας στο άμεσο μέλλον θεωρούνται απίθανες, παρότι η Ουάσινγκτον πρόσφατα έδειξε ετοιμότητα να προχωρήσει σε κάθε είδους καταστροφικά μέτρα.
Το κύριο πρόβλημα εδώ είναι οι μοχλοί επιρροής.
Συνοψίζοντας, η Βραζιλία είναι απίθανο να γίνει μια ακόμη Βενεζουέλα.
Παρ’ όλα αυτά, η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει σημασία, καθώς προσφέρει στην Ουάσινγκτον νέους μηχανισμούς πίεσης σε μια χώρα που αποκτά ολοένα και πιο σημαντική θέση στο πλαίσιο των BRICS και του Παγκόσμιου Νότου.
Οι στρατιωτικές ενέργειες παραμένουν απίθανες.
Ωστόσο, ο οικονομικός εξαναγκασμός ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών